اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ المَهدِي صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً ‏وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً ::::::: براى سلامتى و تعجيل در ظهور امام زمان (عجّل الله تعالي فرجه الشريف) صلوات :::::::: اللّهمَّ صَلّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم


میعادگه رب
لینک دوستان

همه شما به طور قطع بارها و بارها پرده زیباى کعبه و تصاویر آن را مشاهده کرده‌‌اید، در این گفتار مقدارى پیرامون خصوصیات و ویژگى‌‌هاى این پرده مطالب و تصاویرى را مى‌‌آورم که خالى از لطف نیست.

دوخت پرده کعبه


برای نخستین بار حضرت اسماعیل (علیه السّلام) پرده‌‌ای بر روی کعبه کشید. بعدها قریش این سنّت را ادامه داد و پرده‌‌داری کعبه برای آنان منصبی ویژه شد. رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) پس از فتح مکه (20 رمضان سال هشتم هجرت) پرده آن را عوض کرد. بعد از آن همیشه یکی از کارهای خلفا و امیران توجه به همین پرده و تعویض سالانه آن بوده است. گفتنی است که پوشاندن پرده بر کعبه که بیشتر به هدف حفظ دیواره‌‌های آن از آسیب‌‌های بیرونی و نیز حرمت نهادن به آن بود، به مرور، از نظر سیاسی بسیار با اهمیت و برای بافنده آن مایه افتخار بوده است. بی‌‌تردید باید از لحاظ تخصص در بافندگی، مصر را پیشگام دانست، به همین دلیل حتی زمان عباسیان، در بسیاری از سال‌‌ها، کار بافتن پرده به دست مصریان انجام مى‌‌‌شد.

در میان دولت‌‌هاى اسلامی، زمانی که در هر گوشه‌‌اى از دنیای اسلام دولتی حاکم بود، آنهایی موفق به داشتن این افتخار مى‌‌‌شدند که از قدرت سیاسی بالاتری برخوردار بودند. پس از امویان، عباسیان، فاطمیان، حاکمان یمن، و زمانی نیز برخی از قدرت‌‌هاى پر نفوذ محلی کار تهیه پرده را بر عهده داشتند. آنان نام خویش را نیز بر پرده مى‌‌‌نوشتند و تا مدتی که پرده برقرار بود، نام آنان نیز در منظر دید طواف‌‌کنندگان قرار داشت؛ مثلاً زمانی که در آستانه قرن چهارم هجری ابو السرایا به نام علویان در عراق قیام کرد و مدتی اوضاع را در اختیار داشت، حسین بن افطس نماینده وی در مکه، پرده‌‌اى برای کعبه فرستاد که روی آن چنین نوشته شده بود:

«بِِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیمِ، وَ صَلّی اللهُ عَلی مُحَمّدٍ وَ عَلی أَهلِ بَیتهِ الطّاهِرِینَ الأَخیار، أمرَ أبُو السرایا الأصفر بن الأصفر داعیةُ آلِ محمّد بِعَمَلِ هذِهِ الکِسوَة لِبَیتِ اللهِ الحَرام»[1]

در دوره تیموری در ایران، برای چند سال "شاهرخ" فرزند تیمور پرده برای کعبه فرستاد. در این دوره و تا روی‌‌کارآمدن عثمانی‌‌ها، این ممالیک و عثمانی‌‌ها بودند که خدمت حرمین شریفین را داشته و استثنائاً به دیگران اجازه مى‌‌‌دادند که پرده برای کعبه ارسال کنند.

پرده کعبه به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب و باران و باد، هر سال نیاز به تجدید و تعویض داشت. در برخی از سال‌‌ها دوبار عوض مى‌‌‌شد. در آخرین روزهای پیش از تعویض پرده، به وضوح مى‌‌‌توان لزوم نصب پرده جدید را دریافت. ازرقی از سال 200 هجری تا سال 244 تعداد پرده‌‌هاى تعویض شده کعبه را شمرده و شمار آنها را 170 جامه دانسته است.[2]

تعویض پرده کعبه

 

رنگ پرده کعبه

پرده کعبه در قرون اخیر به رنگ مشکی بوده که نوشته‌‌هاى آن به صورت طلایی بافته مى‌‌‌شد اما در برخی موارد از رنگ‌‌هاى دیگری هم استفاده شده است. برای نمونه زمان ملکشاه سلجوقی، پرده‌‌اى که از زمان سلطان محمود غزنوی برای کعبه آماده شد و به رنگ زرد بود، برای کعبه ارسال گردید. در زمان الناصر عباسی، ابتدا پرده‌‌اى به رنگ سبز برای کعبه آماده شد و پس از آن، از اواخر خلافت وی، به رنگ مشکی تهیه گردید که گویا از آن پس همین رنگ حفظ شده است.[3]

زمان نصب پرده

نصب پرده به طور معمول در روز عرفه و یا روز عید قربان صورت مى‌‌‌گرفته است. گفتنی است کعبه، پرده‌‌اى نیز در داخل دارد که هر چند سال یک بار تعویض مى‌‌‌شود، دلیلش نیز آن است که این پرده به دلیل این که در برابر آفتاب نیست و فرسایش ناشی از دست مالیدن را هم ندارد، به سادگی دچار فرسودگی نمى‌‌‌شود.

تعویض پرده کعبه

ویژگی‌‌های جامه کعبه

جامه کعبه از 54 قطعه ترکیب یافته است؛ طول هر قطعه 14 متر و پهنای آن 95 سانتی متر و مساحت کلی آن به 2650 متر مربع بالغ مى‌‌‌گردد. کمربند پرده از 16 قطعه ترکیب یافته و محیط آن 45 متر و پهنایش 95 سانتی متر است.

برای تهیه جامه کعبه به 670 کیلوگرم ابریشم سفید خالص نیاز است تا با 720 کیلوگرم مواد رنگ آمیزی به انجام برسد، اما کمربند و پرده دروازه کعبه رشته‌‌هاى نقره‌‌اى و طلا فام نیاز دارد که وزن مجموعه آن به 120 کیلوگرم مى‌‌‌رسد.

پرده دارای دو بخش است: یکی پوشش ظاهری که هیمشه رنگ سیاه دارد و دیگر پرده داخلی که دارای رنگ غیر سیاه است. روشن نیست رنگ سیاه برای چه انتخاب شده است؛ اما هر چه هست، بسان یک خال سیاه در تارک سطح سفید مسجد الحرام خودنمایی مى‌‌‌کند و ظرافت و زیبایی خاصی را به معرض نمایش مى‌‌‌گذارد. درگذر زمان، هر کسی از سیاهی پرده کعبه برداشتی داشته است. شاعری به مناسبت کشته شدن شماری از حاجیان، توسط راهزنان در راه چنین سروده است:

کعبه بهر قتل جمعی بی گناه

جامه خود مى‌‌‌کند دایم سیاه

از شهیدان عجم زان اهل دین

شد فرو زمزم ز خجلت در زمین

پرده در کعبه، که "برقع" نام دارد، از پارچه ابریشمى‌‌‌ سیاه بافته شده و در روی آن آیات قرآن کریم نقش بسته و با رسم الخط در بالای آن نوشته شده است: این پرده در مکه مکرمه ساخته شده و به کعبه مشرفه اهدا گردیده است. هزینه تهیه جامعه کعبه مشرفه به بیش از 17 میلیون ریال سعودی مى‌‌‌رسد.

دوخت پرده کعبه

آیات نوشته شده بر جامه کعبه

کلمه "لا إله الاّ الله" و "محمّد رسول الله" در میان مربع‌‌ها، با رشته‌‌هاى ابریشمى ‌‌‌بافته شده و در دو کناره راست و چپ آن، در میان مربع بزرگ، لفظ "جلّ جلاله" به شکل شماره 8 و در خالیگاه آن لفظ "یا الله" نقش شده است.

روی کمربند کعبه و قسمت شرقی آن، با رشته‌‌هاى نقره‌‌اى طلا فام، آیات مبارکه 125 تا 128 سوره بقره «وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهیمَ مُصَلًّى وَ عَهِدْنا إِلى‏ إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطَّائِفینَ وَ الْعاکِفینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُودِ * وَ إِذْ قالَ إِبْراهیمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ قالَ وَ مَنْ کَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلیلاً ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلى‏ عَذابِ النَّارِ وَ بِئْسَ الْمَصیرُ * وَ إِذْ یَرْفَعُ إِبْراهیمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَ إِسْماعیلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمیعُ الْعَلیمُ * رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَکَ وَ أَرِنا مَناسِکَنا وَ تُبْ عَلَیْنا إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحیمُ» با خط زیبا نقش شده است.

در قسمت جنوبی کمربند، یعنی در میان رکن حجر الأسود و رکن یمانی، آیات مبارکه 95 تا 98 سوره آل‌عمران نقش است: «قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهیمَ حَنیفاً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکینَ * إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذی بِبَکَّةَ مُبارَکاً وَ هُدىً لِلْعالَمینَ * فیهِ آیاتٌ بَیِّناتٌ مَقامُ إِبْراهیمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَیْهِ سَبیلاً وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ عَنِ الْعالَمینَ * قُلْ یا أَهْلَ الْکِتابِ لِمَ تَکْفُرُونَ بِآیاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ شَهیدٌ عَلى‏ ما تَعْمَلُونَ»

در قسمت غربی کمربند؛ یعنی میان رکن یمانی و حجر اسماعیل، آیات مبارکه 26 و 27 سوره حج نقش شده است: «وَ إِذْ بَوَّأْنا لِإِبْراهیمَ مَکانَ الْبَیْتِ أَنْ لا تُشْرِکْ بی‏ شَیْئاً وَ طَهِّرْ بَیْتِیَ لِلطَّائِفینَ وَ الْقائِمینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُودِ * وَ أَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجالاً وَ عَلى‏ کُلِّ ضامِرٍ یَأْتینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ»

اما در قسمت شمالی کمربند، این عبارت درج است: "هذه الکسوة صنعت فی مکة المکرمة بأمر خادم الحرمین الشریفین".

در روی پرده دروازه کعبه، آیاتی از قرآن کریم مثل: «رَبِّ أَدْخِلْنی‏ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنی‏ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لی‏ مِنْ لَدُنْکَ سُلْطاناً نَصیراً» به اشکال گرد و مربّع نقش گردیده است، و در پایین تر آن، آیه مبارکه : «وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ» و پس از آن آیة الکرسی نقش یافته است.

همه این نوشته‌‌ها با رشته‌‌هاى نقره‌‌اى طلا فام با خط زیبا نقش گردیده است.

در روایات اهل بیت، گرفتن پرده کعبه و تضرّع و دعا در آن هنگام، تأکید شده و نیز آمده است که حضرت علی بن الحسین  (علیهما السّلام) فراوان چنین مى‌‌‌کرد.

پرده کعبه


 

[1] . کعبه و جامه آن از آغاز تا کنون، ص100.

[2] . ازرقى، اخبار مکه، ج١، ص٢۶۴.

[3] . فاسى، عقد الثمین، ج١، ص ۵٨؛ قلقشندى، صبح‌ الاعشى، ج۴، صص ٢٨١ و ٢٨٢، ابن ظهیره، جامع‌ اللطیف، ص١٠٧.



[ ۱۳٩۳/۳/٢٠ ] [ ٢:٤٠ ‎ب.ظ ] [ معین الحاج ] [ نظر شما () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

دل‌‌گویه:

بـهوش ايدل كه ميقات است اينجـا

مــحـل نفـى و اثــبـات اسـت ايـنجا

از اينـجا ساز وحدت مى‌‌شود سـاز

از ايــنـجـا مـى‌شـود پـــــرواز آغــاز

بـــگــو لـبــيـــك يـا مـعـبـود لـبـيـــك

مــرا تـنها تـويى مـقـصـود، لـبـيـــك


ايميل مدير وبلاگ
Email Icon by Parstools.com


امکانات وب