اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ المَهدِي صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً ‏وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً ::::::: براى سلامتى و تعجيل در ظهور امام زمان (عجّل الله تعالي فرجه الشريف) صلوات :::::::: اللّهمَّ صَلّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم


میعادگه رب
لینک دوستان

این مسجد، میقات کسانى است که از مدینه عازم حج یا عمره مى‌‌شوند

آن‌‌چه موجب جاودانگى نام این مسجد شده، قرار گرفتن آن از سوى پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) به عنوان یکى از میقات‌‌هاى احرام حاجیان است که آن حضرت و امامان معصوم (علیهم السّلام) از آن مکان مُحرم گشته و اعمال حج را آغاز نموده‌‌اند ...

 


بنا بر روایات محدّثان و مورّخان و سیره‌‌نگاران در گوشه‌‌‏اى از «ذوالحلیفه»، درختى سایه‌‌دار بوده است که پیامبر اسلام (صلّى الله علیه و آله) همواره در زیر آن مى‌‌‏نشسته‌‌اند. هنگامى که خداوند فریضه حج را بر مسلمانان واجب کرد و بخشى از بیابان‌‌هاى پیرامون آن را حَرم و محل امن قرار داد، رسول خدا (صلّی الله علیه و آله) به دستور خدای بزرگ جایگاه‏‌‌هایى را در اطراف مکّه و حرم مشخّص کرد که مسلمانان برای انجام اعمال عبادی حجّ از آن‌‌جا مُحرم گردند. از جمله آن‌‌ها «میقات ذوالحلیفه» یا همان «مسجد شجره» است که بر مسلمانان واجب است هنگام عبور از آن‌‌جا مُحرم شوند. [1]

این مسجد در حدود 10 کیلومترى مدینه منوّره به طرف مکّه واقع شده و میقات کسانى است که از این ناحیه به سوى بیت الله الحرام مى‌‌روند.[2]

 

اهمّیت میقات‏ شجره‏

این میقات معتبرترین میقات‌‌‏ها است، زیرا رسول گرامى اسلام (صلّى الله علیه و آله) و بعضى از همسران آن حضرت و ائمّه معصومین (علیهم السلام) از آن‌‌جا مُحرم گشته‌‌اند.

از امام صادق (علیه السّلام) سؤال شد: چرا رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) در میان میقات‌‌ها عنایت و توجهش به این میقات بیش‌‌تر بوده است و بیش‌‌تر از آن‌‌جا مُحرم گردیده‌‌‏اند، و بلکه از مواقیت چهارگانه دیگر مُحرم نشده‌‌اند؟

حضرت فرمود: وقتى رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) به معراج رفت، به سوى آسمان‌‌ها سیر داده شد؛ هنگامی که برابر مسجد شجره رسید، فریاد برآمد: یا محمّد!

رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) جواب داد: «لبیّک».

به او گفته شد: آیا تو یتیمى نبودى که پناهت دادیم؟ و آن‌‌گاه که تو را بر سر دو راهى یافتیم هدایتت کردیم؟.

پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله) زمانی که این کلمات را شنید، فرمود: «إنَّ الحَمدَ وَ النِّعْمَةَ لَکَ وَالْمُلْکَ، لا شَریکَ لَکَ‏»؛ یعنی: همانا ستایش و نعمت‌‌ها و سلطنت مخصوص تو است.

امام صادق (علیه السلام) فرمود: به همین جهت رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) از مسجد شجره مُحرم مى‌‌گشت، نه از دیگر مواقیت.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) از این میقات سه مرتبه جهت زیارت بیت الله الحرام مُحرم گردیدند که عبارتند از:

الف: در سال هشتم از هجرت پس از غزوه بنى مصطلق.

ب: در سال هفتم هجرت در روز ششم ذى القعده.

ج: حجة الوداع.

با تأمّل در احادیث و روایاتى که از امام چهارم و امام ششم (علیهما السّلام) نقل شده، روشن مى‌‌شود که ساختمان مسجد در جاى درخت «سمره» بوده است.

امروز در میقات‌‌گاه «ذو الحلیفه» مسجد مجلّلى ساخته‏اند که هزاران حاجى مى‌‌توانند در آن مُحرم گردند.

در قرون گذشته این منطقه به نام «بئر على» یا «آبار على» خوانده مى‌‌شد.

بنا به روایتى از حضرت صادق (علیه السّلام)، این ناحیه به اقطاع، به امام على(علیه السّلام) واگذار گردید. به همین جهت، چاه‌‌هاى آن نیز که متعلّق به آن حضرت بود، به نام «آبار على» شناخته شده است.

 

وجه تسمیه مسجد شجره به ذوالحلیفه

«دائرة المعارف تشیّع» مى‏نویسد: «ذو الحلیفه» به معناى سرزمینى است که در آن حَلف یا (حَلفاء) مى‌‌روید و حَلفاء گیاهى است خودرو، شبیه نى، که در نى‌‌زارها و باتلاق‌‌ها مى‌‌روید و کناره‌‌هاى آن به گونه‌‌اى هم‌‌چون شاخ و برگ‌‌هاى درخت خرما نوک تیز است. «ذو الحلیفه» نام‏ منزل‌‌گاهى است میان دشتى در شمال غربى مدینه. مشهورترین نام پس از نام «ذو الحلیفه»، «مسجد شجره» است و علّت این نام‌‌گذارى، انتساب این مسجد به همان درختى است که رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله ) زیر آن مى‌‌نشسته‌‌اند.[3]

مساحت و بازسازى مسجد شجره

مسجد شجره در قرن هشتم دچار خرابى شد، امّا هم‌‌چنان مورد استفاده بود. گویا در بناى اوّلیه، شبستان و صحن داشته، امّا در قرون هشتم و نهم تنها دیوارى گرد آن بوده است.

این مسجد در دوره عثمانى در سال 1058 قمرى، به دست یکى از هندیان مسلمان بازسازى گردید و مناره‌‌اى براى آن ساختند.

آخرین بازسازى مسجد در روزگار فهد صورت گرفت، منطقه بسیار وسیعى به مسجد و امکانات جانبى آن ـ مانند پارکینگ ـ اختصاص یافته است، به طورى که جمعاً مساحت آن نود هزار متر مربع مى‌‌شود.

مساحت خود مسجد حدود 26000 متر مربع است.

مسجد شجره، یکى از زیباترین معمارى‌‌ها را در میان مساجد بازسازى شده مدینه منوّره دارد.


[1] . دائرة المعارف تشیع، ج هشتم، صفحه 49. در قرون گذشته این منطقه با نام « بئر على» یا « آبار على» خوانده می‌‌شد، بنا بر روایتى از حضرت امام صادق (علیه السّلام) این ناحیه به اقطاع، به حضرت على (علیه السّلام) واگذار گردید، به همین جهت چاه‌‌هاى آن نیز که متعلّق به آن حضرت بود به نام «آبار على» شناخته شده است. آثار اسلامى مکّه و مدینه، ص 275.

[2] . در راه خروجى مدینه به سمت مکّه در فاصله هشت کیلومترى مسجد النبى در جنوب مدینه، سه کیلومتر پس از مسجد قبا، منطقه ذو الحلیفه است که مسجد شجره یا میقات ذو الحلیفه در آن‌‌جا قرار دارد. آثار اسلامى مکّه و مدینه، ص 275.

[3] . دائره المعارف تشیع، ج هشتم، ص 49.



[ ۱۳٩۳/۱/٢٥ ] [ ٢:٥٧ ‎ب.ظ ] [ معین الحاج ] [ نظر شما () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

دل‌‌گویه:

بـهوش ايدل كه ميقات است اينجـا

مــحـل نفـى و اثــبـات اسـت ايـنجا

از اينـجا ساز وحدت مى‌‌شود سـاز

از ايــنـجـا مـى‌شـود پـــــرواز آغــاز

بـــگــو لـبــيـــك يـا مـعـبـود لـبـيـــك

مــرا تـنها تـويى مـقـصـود، لـبـيـــك


ايميل مدير وبلاگ
Email Icon by Parstools.com


امکانات وب