اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ المَهدِي صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً ‏وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً ::::::: براى سلامتى و تعجيل در ظهور امام زمان (عجّل الله تعالي فرجه الشريف) صلوات :::::::: اللّهمَّ صَلّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم


میعادگه رب
لینک دوستان

همان‌‌‌گونه که در گفتار پیشین ذکر شد، اسرار فراوانى ذیل نام‌‌هاى کعبه در احادیث و روایات بیان شده است. در ادامه قسمت دوّم از اسرار نام‌‌هاى کعبه که به اسرار نام «عتیق» اشاره دارد را ذکر مى‌‌کنیم.

 


دو) عتیق‏

عنوان «عتیق» در قرآن در دو مورد ذکر شده است: یکى در باب طواف خانه خداست: «وَ لْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ»‏؛[1] و دیگرى درباره جایگاه قربانى‌‌ها مى‌‌باشد: «ثُمَّ مَحِلُّها إِلَى الْبَیْتِ الْعَتِیقِ‏»[2]. در زمینه علّت این نام‌‌گذارى وجوه مختلفى بیان شده است که عبارتند از:

الف: آزاد؛ در احادیث بیان‌‌هاى مختلفى درباره آزادى کعبه ذکر شده است؛ از جمله این‏ که:

ـ آزاد از مالکیت مردم: هر خانه‌‌اى که در زمین ساخته شود، مالکى از انسان‌‌ها دارد، مگر خانه خدا که مالک آن فقط خداست. ابوحمزه ثمالى مى‌‌گوید: در مسجد الحرام بودم و به امام (علیه السّلام) عرض کردم که خداوند چرا این خانه را عتیق نامید؟

امام (علیه السّلام) فرمود:

«إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ بَیْتٍ وَضَعَهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِ الْارْضِ إِلَّا لَهُ رَبٌّ وَ سُکانٌ یَسْکنُونَهُ غَیْرَ هَذَا الْبَیْتِ فَإِنَّهُ لَا رَبَّ لَهُ إِلَّا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ الْحُرُّ ...»؛[3]

«هیچ خانه‏اى نیست که خدا بر روى زمین قرار داده مگر آن‏که صاحب و ساکنانى دارد، جز این خانه که جز خداى متعال، صاحبى ندارد و آزاد است.»

امام باقر (علیه السّلام) با بیانى روشن‌‌تر به همین مضمون اشاره دارد:

«کعبه خانه‏‌‌اى است که آزاد از مردم بوده و هیچ‏کس مالک آن نیست.»[4]

بنابراین تنها خانه‌‌اى که روى زمین مدّعى از سوى انسان‌‌ها ندارد کعبه است. کعبه خانه‌‌اى است که ساکنى جز خدا ندارد، مالکى جز خدا ندارد، انتسابى جز به او ندارد و هیچ انسانى حقّى بر این خانه ندارد. کعبه، خانه خداست. لذا ادّعاى مالکیت کعبه چه با صراحت چه تلویحى و چه آشکارا چه پنهانى و از سوى هرکسى که باشد، مردود است.

ـ آزاد از غرق و توفان نوح: خداوند در داستان نوح (علیه السّلام) تمام زمین را غرق آب کرد، لذا هر چیز که در زمین بود غرق شد مگر بیت که خداوند آن را از زمین بالا برد تا غرق نشود. از آن روست که به کعبه عتیق گفته‏اند؛ چرا که از غرق شدن رهایى یافت. امام صادق (علیه السّلام) فرمود:

«خداوند در ماجراى نوح، همه زمین را زیر آب برد جز خانه خدا را، آن روز این خانه «عتیق» نام نهاده شد، چون که آن روز از غرق شدن رها شد.»[5]

لذا، خانه خدا از غرق شدن و توفان نوح رهایى یافت.

ـ آزادى از جهنم: در بعضى از تفاسیر[6] به این نکته اشاره شده است که اگر کسى خانه خدا را در دنیا زیارت کند و زائر بیت‏ الله الحرام باشد، خداوند او را از جهنّم نجات مى‌‌دهد و برائت از جهنّم هدیه او خواهد بود، پس کعبه باعث برائت از آتش جهنّم مى‏باشد و به همین دلیل، به آن بیت ‏العتیق گفته‌‌اند.

ب: قدیم و کهن؛ از جمله معانى عتیق، کهن و قدیمى است، همین مضمون در روایات هم آمده است. امام باقر (علیه السّلام) در مسجد الحرام نشسته بودند. از ایشان درباره بیت عتیق سؤال شد، امام (علیه السّلام) فرمود:

«إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَهُ قَبْلَ الْأَرْضِ ثُمَّ خَلَقَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِ فَدَحَاهَا مِنْ تَحْتِهِ»؛[7]

«خداوند کعبه را قبل از خلقت زمین آفرید، سپس به آفرینش زمین پرداخت و زمین را از زیر آن گستراند.»

در تفاسیر، این آیه ناظر به حجّ تلقى شده است.[8] «تفث» اشاره است به مناسک حجّ و مراد از قضاء آن، تدارک آن‌‌هاست و یا این ‏که مراد، تعلّقات نفسانى به هنگام حجّ است.

انسان باید در ایام حجّ از تعلّقات خود بکاهد و خواهش‌‌هاى نفسانى خود را مهار کند تا به دیدار امام نائل آید، چه در مُلک، چه در عالم ملکوت.

  منبع: اسرار عرفانى حج، ص: 168 ـ 170.


 

[1]. حج: 29.

[2]. حج: 33.

[3]. فروغ کافى، ج 4، ص 189، روایت 5.

[4]. همان، روایت 6.

[5] . علل الشرایع، ص 399، روایت 5.

[6] . التفسیر الکبیر، ج 8، ص 158.

[7] . فروع کافى، ج 4، ص 189.

[8] . بیان‏السعادة، ج 3، ص 74؛ کشف الأسرار، ج 6، ص 364؛ لطائف الإشارات، ج 2، ص 540؛ تفسیر منسوب به ‏ابن عربى، ج 2، ص 57.



[ ۱۳٩۳/٢/٢٤ ] [ ٩:۳۱ ‎ق.ظ ] [ معین الحاج ] [ نظر شما () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

دل‌‌گویه:

بـهوش ايدل كه ميقات است اينجـا

مــحـل نفـى و اثــبـات اسـت ايـنجا

از اينـجا ساز وحدت مى‌‌شود سـاز

از ايــنـجـا مـى‌شـود پـــــرواز آغــاز

بـــگــو لـبــيـــك يـا مـعـبـود لـبـيـــك

مــرا تـنها تـويى مـقـصـود، لـبـيـــك


ايميل مدير وبلاگ
Email Icon by Parstools.com


امکانات وب