اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ المَهدِي صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً ‏وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً ::::::: براى سلامتى و تعجيل در ظهور امام زمان (عجّل الله تعالي فرجه الشريف) صلوات :::::::: اللّهمَّ صَلّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم


میعادگه رب
لینک دوستان

 

با تبریک ولادت با سعادت مولاى متّقیان و امیر مؤمنان

على بن ابیطالب (علیه السّلام)

 

آن‌‌چه پیش رو دارید نگاهى است گذرا به فضائل و اوصاف امیر مؤمنان على (علیه السّلام) از زبان پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) در منابع اهل سنّت چرا که:

خوشتر آن باشد که سرّ دلبران

گفته آید در حدیث دیگران‏

راستى این اُعجوبه خلقت کیست که همه در شناخت او در مانده‏‌اند، عدّه‌‏اى او را تا سر حدّ خدایى بالا برده‏‌اند، و عدّه‌‏اى حتى در بندگى او شکّ دارند که: 

در مسجد کوفه شهیدش کردند

گفتند مگر اهل نماز است على؟!

و آن که او را حقیقتاً شناخت خداى او و رسول خدایش بود ...


پیامبر اعظم (صلّى الله علیه و آله) خطاب به على (علیه السّلام) فرمود: «یا علی! ما عرف الله حقّ معرفته غیری و غیرک و ما عرفک حقّ معرفتک غیر الله و غیری»؛ [1] اى على! خداوند متعال را نشناخت به حقیقت شناختش جز من و تو، و تو را نشناخت آن گونه که حق شناخت توست، جز خدا و من. 

و در جاى دیگر فرمود: «یا علی! لایعرف الله تعالى إلاّ أنا و أنت و لا یعرفنی إلاّ الله و أنت و لا یعرفک إلاّ الله و أنا»؛ [2] اى على! خدا را نشناخت جز من و تو، و مرا نشناخت جز خدا و تو و تو را نشناخت مگر خدا و من».

 

 فضائل بى‌‌شمار 

 

کتاب فضل تو را آب بحر کافى نیست‏

که‏ تر کنم سر انگشت و صفحه بشمارم

پیامبرى هم که على را شناخته اعتراف دارد که فضائل او قابل شماره و احصى نیست. 

ابن عباس مى‌‌گوید پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «لو أنّ الفیاض[3] أقلام و البحر مداد و الجنّ حسّاب و الإنس کتّاب ما أحصوا فضائل علیّ بن أبی طالبٍ»؛[4] اگر انبوه درختان (و باغ‌‌ها) قلم، و دریا مرکب، و تمام جنّیان حسابگر، و تمام انسان‌‌ها نویسنده باشند قادر به شمارش فضائل على بن ابى طالب نخواهند بود.»

و در جاى دیگر پیامبر اعظم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «إنّ الله تعالى جعل لأخی علیٍّ فضائل لا تحصى کثرة فمن ذکر فضیلةً من فضائله مقرّاً بها غفر الله له ما تقدّم من ذنبه و ما تأخّر»؛ براستى خداوند براى برادرم على (علیه السّلام) فضائل بى‌‌شمارى قرار داده است که اگر کسى یکى از آن فضایل را از روى اعتقاد و اعتراف بیان نماید، خداوند گناهان گذشته و آینده او را مى‌‌بخشد. «و من کتب فضیلةً من فضائله لم تزل الملائکة تستغفرله ما بقی لتلک الکتابه رسم، و من استمع فضیلةً من فضائله کفّر الله له الذّنوب الّتی اکتسبها بالاستماع و من نظر إلى کتابٍ من فضائله کفّر الله له الذّنوب الّتی اکتسبها بالنّظر»،[5] اگر کسى یکى از فضائل آن حضرت را بنویسد، تا هنگامى که آن نوشته باقى است، ملائکه براى او استغفار مى‌‌کنند و اگر کسى یکى از فضائل آن حضرت را بشنود، خداوند همه گناهانى را که از راه گوش انجام داده است مى‌‌بخشد، و اگر کسى به نوشته‌‌اى  درباره فضائل على (علیه السّلام) نگاه کند، خداوند تمام گناهانى که از راه چشم کرده است مى‌‌پوشاند و از آن در مى‌‌گذرد.» 
بیهقى یکى از دانشمندان نامى اهل سنّت چنین روایت نموده که پیامبر اکرم 
(صلّى الله علیه و آله) فرمود: 

«من أحبّ ان ینظر إلى آدم فى علمه و إلى نوحٍ فى تقواه و إبراهیم فى حلمه و إلى موسى فى عبادته فلینظر إلى على بن طالب علیه الصّلوة و السّلام»؛[6] هر کسى دوست دارد به علم و دانش آدم بنگرد و مقام تقوا و خودنگهدارى نوح را (مشاهده نماید) و بردبارى ابراهیم (نظاره کند) و به عبادت موسى (پى ببرد) باید به على بن ابى طالب (علیه السّلام) نظر بیندازد.» 

مناقب، روایت فوق را در دو مورد به این صورت نقل نموده است. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «من أراد أن ینظر إلى آدم فى علمه و إلى نوح فى مهمه و إلى یحیى بن زکریّا فى زهده، و إلى موسى بن عمران فى بطشه، فلینظر إلى على بن ابى طالب»؛[7] هر کس مى‌‌خواهد دانش آدم را، فهم (ژرف) نوح را، و زهد یحیى را و قاطعیّت موسى بن عمران را بنگرد، به على بن ابى طالب نظر کند.» 

 

محبت و علاقه پیامبر (صلّى الله علیه و آله) به على (علیه السّلام)

هر کس جامع کمالات باشد محبوب دل‌‌ها نیز هست، پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) که خود محبوب عالمیان و خوبان و پاکان است، عاشق شیداى على است، چرا که به تصریح آیه مباهله، على جان پیامبر است «انفسنا» و جان هر کس شیرین و دوست داشتنى است. 

به همین جهت بارها پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) مى‌‌فرمود: «من احبّ علیّاً فقد احبّنى...»؛ [8] هر کس على را دوست بدارد به من محبّت ورزیده است.» و فرمود: «محبّک محبّى و مبغضک مبغضى»؛[9] دوست‌‌دار تو دوست من است، و دشمن تو دشمن من.» 

شخصى از پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) پرسید: «یا رسول الله انّک تحبّ علیّاً؟ قال: أو ما علمت انّ علیّاً منّى و أنا منه»؛[10] اى رسول خدا على (علیه السّلام) را دوست مى‌‌دارى؟ فرمود: مگر نمى‌‌دانى که على از من و من از اویم.» 
آیا کسى جان شیرین و پاره تنش را دوست نمى‌‌دارد؟ 

مناقب با اسنادش از رسول خدا نقل مى‌‌کند که آن حضرت فرمود: «انّ الله عزّ و جلّ امرنى بحبّ اربعة من اصحابى و اخبرنى انّه یحبّهم. قلنا: یا رسول الله من هم؟ فلکنّا یحبّ ان یکون منهم، فقال: الا انّ علیّاً منهم ثمّ سکت، ثمّ قال: الا انّ علیّاً منهم ثمّ سکت»؛[11] براستى خداى عزیز و جلیل مرا امر کرده است به دوستى چهار نفر از اصحاب، و خبر داد مرا که خداوند (نیز) آن‌‌ها را دوست مى‌‌دارد، گفتم: اى رسول خدا آن‌‌ها کیستند؟ پس هر یکى از ماها دوست داریم جزو آنان باشیم. پس فرمود: آگاه باشید على از آن‌‌هاست، سپس سکوت کرد، دوباره فرمود: به راستى على از آن‌‌هاست و سکوت کرد.» 

عایشه مى‌‌گوید: هنگامى که رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) به حالت احتضار درآمد فرمود: ادعوا الىّ حبیبى؛ محبوب مرا بخوانید، من به سراغ ابى بکر رفتم و او را احضار نمودم. وقتى ابابکر بر پیغمبر داخل شد حضرت نظرى به سوى او افکند سپس از او روى گردانید و (براى مرتبه دوم) فرمود: ادعوا الىّ حبیبى؛ محبوب مرا بخوانید. آن‌‌‌گاه حفصه عمر را احضار کرد، پیغمبر همان‌‌گونه که از ابى‏بکر روى گردانید از عمر نیز روى گرداند.

عایشه گوید: من گفتم واى بر شما! پیغمبر على بن ابى طالب را مى‌‌خواند، سوگند به پروردگار جز على را نمى‌‌خواهد. پس رفتند سراغ على (علیه السّلام)، وقتى که پیغمبر على را دید، او را محکم به سینه چسبانید، آن‌‌گاه در گوش آن حضرت هزار حدیث بیان فرمود که هر حدیثى راه گشاى هزار حدیث بود.» [12]

از ابن عباس نقل شده است که پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «علىّ منّى مثل رأسى من بدنى»؛[13] على نسبت به من مانند سر است نسبت به بدن.» 

صد البته که محبّت‌‌هاى پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) به على صرف محبّت عاطفى نیست بلکه بر اساس لیاقت‌‌ها و کمالاتى است که مولا على (علیه السّلام) دارا مى‌‌باشد که به نمونه‌‌هایى از کمالات و فضائل آن حضرت، از زبان خود پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) اشاره مى‌‌شود. 


علم على (علیه السّلام)

علم و دانش على اکتسابى نیست تا استاد برتر از خود و شاگردان و هم دوره‌‌‏هایى همسان خود داشته باشد، بلکه علم او «لدنى» است و و ریشه در علم الهى و آسمانى دارد، به این جهت علم او برهمه انسان‌‌هاى معمولى و غیر مرتبط با وحى آسمانى برترى و امتیاز دارد، و به همین جهت است که حتى در منابع اهل سنّت نیز از او به عنوان «اعلم النّاس» یاد شده است که به نمونه‌‌هایى اشاره مى‌‌شود: 

1. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «اعلم امّتى من بعدى علىّ بن ابى طالب»؛[14] داناترین امّت من بعد از من على بن ابى ‏طالب (علیه السّلام) است.» 

2. عبدالله بن مسعود مى‌‌گوید، پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «قُسّمت الحکمة على عشرة اجزاءٍ فاعطى علىّ تسعة و النّاس جزءً واحداً»؛[15] حکمت (و دانش) به ده جزء تقسیم شده است و به على نه قسمت آن و به (مابقى مردم) یک‌‌دهم داده شده است.» 

تمامى علوم بشرى و پیشرفت‌‌هاى آن جزء همان یک‌‌دهم است، و علم على (علیه السّلام) نُه برابر دانش تمامى بشریت است. و راز آن هم این است که ریشه در مهبط وحى الهى یعنى پیغمبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) دارد، که خود فرمود: «انا مدینة العلم و علىٌ بابها، فمن اراد العلم فیأت الباب»؛[16] من شهر علم (الهى و وحیانى) هستم و على دَرِ آن است پس هر کس اراده دانش دارد باید از درب (شهر) وارد شود.»

3. عایشه درباره على    (علیه السّلام) مى‌‌گوید: «هو اعلم النّاس بالسّنة»؛[17] او داناترین مردم نسبت به سنّت (پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله)) مى‌‌باشد.» 

اى کاش خود عایشه به این حدیث عمل مى‌‌کرد، و به توصیه‌‌هاى امیر مؤمنان (علیه السّلام) توجّه مى‌‌کرد و جنگ جمل را به وجود نمى‌‌آورد. 

4. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) بعد از تزویج فاطمه به على (علیه السّلام) به دختر خود فرمود: «زوّجتک خیر اهلى، اعلمهم علماً و افضلهم حلماً و اوّلهم سلماً»؛[18] تو را به تزویج بهترین بستگانم و اهلم درآوردم، که از نظر دانش داناترین، و از نظر حلم و بردبارى برترین، و از نظر اسلام اوّلین مى‌‌باشد.» 


عبادت على (علیه السّلام)

عبادت و بندگى مولا امیر مؤمنان على (علیه السّلام) شهره جهان است، و مرکز ثقل مقامات و منزلت‌‌هاى على (علیه السّلام) در کنار علم خدادادى همان عبادت‏ها و نمازها و ناله‌‌ها و نیازهاى شبانه اوست، این مسئله تا آن‌‌جا اهمیت دارد که خداوند به ملائکه مباهات و فخرفروشى به وسیله عبادت‌‌هاى امیرمؤمنان مى‌‌کند. 

پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) مى‌‌فرماید: صبحگاهى جبرئیل با شادى و حالت بشارت بر من وارد شد. گفتم حبیب من چه شده تو را خوشحال و بشارت رسان مى‌‌بینم؟ پس گفت: اى محمد! (صلّى الله علیه و آله) چگونه خوشحال نباشم و حال آن که چشمم به خاطر اکرامى که خداوند نسبت به برادرت و جانشینت و امام امتت على بن ابى طالب روا داشته، روشن شده است، پس پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: چگونه خداوند برادرم و امام امتم را گرامى داشته است؟ 

«قال: باهى بعبادته البارحة ملائکته و حملة عرشه و قال: ملائکتى انظروا الى حجّتى فى ارضى على عبادى بعد نبیّى، فقد عفر خدّه فى التّراب تواضعاً لعظمتى، اشهدکم انّه امام خلقى و مولى بریّتى»؛[19] گفت: خداوند با عبادت دیشب على بر ملائکه و حاملان عرش مباهات نموده است. و فرموده است: ملائکه من نگاه کنید به حجّتم بر بندگانم در زمین بعد از پیغمبرم، به راستى صورت و گونه‏اش بر خاک نهاده است به خاطر تواضع در مقابل عظمت من، شما را شاهد مى‌‌گیرم که او (على) پیشواى مخلوقم، و سرپرست مردمان من مى‌‌باشد.» 

در منابع شیعه آن قدر از عبادت امیر مؤمنان (علیه السّلام) سخن به میان آمده که نیاز به یک کتاب دارد، خالى از لطف نیست که به ترجمه یک روایت اشاره کنیم: 

ضرار بن ضمره در حضور معاویه درباره على (علیه السّلام) چنین گفت: «پس خدا را شاهد مى‌‌گیرم که او را در بعض جایگاهش دیدم. در وقتى که شب پرده‏هاى تاریکى‏اش را انداخته بود و ستارگان ظاهر شده بودند، در حالى که در محرابش ایستاده بود و محاسن خود را بر دست گرفته و مانند انسان مار گزیده به خود مى ‏پیچید و چون انسان غمدیده گریه مى‌‌کرد... (گویا هنوز آواز او را در گوش جان دارم که مى‌‌فرمود:) آه آه از کمى توشه، طولانى بودن سفر، وحشت راه و بزرگ بودن جایگاه ورود.» 

پس آن‌‌گاه اشک معاویه جارى شدو با آستینش آن را پاک کرد و دیگران هم اشک ریختند سپس معاویه گفت، آرى ابوالحسن چنین بود...» [20]

نیمه شب زمزمه‌‌اى  هست بلند

که مرا مى‌‌گسلد بند از بند

هست جانسوزتر از ناله نى‏

کرده صد ناله به یک زمزمه طى‏

چه روان بخش صدایى دارد

سوز عشق است و نوایى دارد

بس که با شور و نوا دمساز است‏

به سماوات طنین انداز است‏

آسمآن‌‌ها همه با آن عظمت‏

رفته زین حال فرو در حیرت‏

دشت و صحرا همه در بهت و سکوت‏

که بلند است نواى ملکوت‏

این نواى ابدیت ازکیست‏

شاید آهنگ مناجات على است‏

نیمه شب خلوت و رازى دارد

با خدا راز و نیازى دارد [21]

 

امامت على (علیه السّلام)

آن علم بى پایان و آن عبادت بى مثال زمینه لیاقت امامت و پیشوایى او را فراهم نموده است. روایاتى که بر امامت بلافصل آن مولا در منابع اهل سنّت وجود دارد بیش از آن است که منعکس گردد و از طرفى حدیث معروف ثقلین، حدیث منزلت، حدیث یوم الدّار، حدیث غدیر و امثال آن که معروفند و متواترند بارها مطرح شده و در منابع فراوانى آمده است. آن‌‌چه در این‌‌جا بدان اشاره مى‌‌کنیم برخى روایاتى است که دلالت صریح‌‌ترى دارند و کم‌‌تر در گفته‌‌ها به آن‌‌ها اشاره شده است: 

1. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) به على   (علیه السّلام) فرمود: انگشتر به دست راست کن تا از مقرّبین باشى، عرض کرد یا رسول الله ؟ چه انگشترى بر دست کنم. فرمود: عقیق سرخ پس براستى آن کوه و سنگى است که به وحدانیّت خدا اقرار کرده است: «ولى بالنّبوّة ولک بالوصیّة ولولدک بالامامة...»؛ [22] و به نبوت من و جانشینى (بلافصل) تو و امامت (یازده نفر) فرزندانت اقرار نموده است.» 

2. از ابن بریده ... نقل شده است که پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «لکلّ نبىٍّ وصىّ و وارث و انّ علیّاً وصییى و وارثى»؛[23] براى هر پیغمبرى جانشین و وارثى است، و براستى على جانشین و وارث من است.» 
3. در روایت مربوط به عبادت آن حضرت این جمله را داشتیم که خداوند به ملائکه‌‌اش فرمود:
«اشهدکم انّه امام خلقى و مولى بریّتى»؛[24] شما را شاهد مى‌‌گیرم که او (على) امام مخلوقم و سرپرست آفریده‌‌هاى من است.»

4. عمرو بن میمون از ابن عباس نقل نموده که رسول خدا (صلّى الله علیه و آله) به على (علیه السّلام) فرمود: «انت ولىّ کلّ مؤمنٍ بعدى؛[25] یا على! تو بعد از من رهبر و سرپرست تمام مؤمنین هستى.» 

در این حدیث با توجّه به کلمه "بعدى" معناى ولىّ صراحت در رهبرى و امامت دارد، و معنى ندارد که پیامبر بفرماید تو محبوب مؤمنان بعد از من هستى. 

راستى باید گفت پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) در معرّفى على   (علیه السّلام) و بیان منزلت‌‌ها و مقامات امیر مؤمنان (علیه السّلام) هرگز کوتاهى نکرد و با شیوه‌‌هاى مختلف محوریت و رهبریت او را به جامعه معرّفى نمود، گاه دست او را بالا برد و فرمود: «این على مولا و رهبر مردم است» و گاه مى‌‌فرمود: «على مع القرآن و القرآن مع على لن یفترقا...؛ [ 26] على با قرآن است و قرآن با على است و هرگز آن دو از هم جدا نمى‌‌شوند.» 

و گاه او را محور حق معرّفى نمود، در حدیث متواتر این جمله آمده است که پیغمبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «علىّ مع الحقّ و الحقّ مع علىّ و لن یفترقا حتى یردا علىّ الحوض یوم القیامة؛ [27] على با حق است و حق با على است و هرگز آن دو از هم جدا نمى‌‌شوند تا در روز قیامت در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.» 

در روایت دیگر فرمود: «سیکون من بعدى فتنة، فاذا کان ذلک، فالزموا على بن ابى طالب، فانّه الفاروق بین الحقّ و الباطل؛ [28] بزودى بعد از من فتنه‌‌(ها) پیدا مى‌‌شود، پس همراه على بن ابى طالب باشید، زیرا او (معیار) جدا کننده بین حق و باطل است.» 

و فرمود: «کسى که از على جدا شود از من جدا شده، و کسى که از من جدا شود از خدا فاصله گرفته است.» [29]


آیات قرآن در شأن على (علیه السّلام)

آیات فراوانى را علماى اهل سنّت و مفسرین آن‌‌ها در شأن امام على (علیه السّلام) تفسیر کرده‌‌‏اند و در تأیید آن روایاتى را از پیغمبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) آورده‌‌‏اند به طورى که برخى از آن‌‌ها مانند ابن حجر، خطیب بغدادى، سیوطى، گنجى شافعى، ابن عساکر، شیخ سلیمان قندوزى و... از ابن عباس نقل کرده‌‌اند که گفت: «نزلت فى علىّ ثلاث مأئة آیة؛ [30] سیصد آیه در شأن على (علیه السّلام) نازل شده است.» 

و همین ابن عباس از پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) نقل نموده که آن حضرت فرمود: «ما انزل آیة فیها «یا ایّها الذین آمنوا» و علىّ رأسها و امیرها؛ و آیه‌‌اى  که در آن «یا ایّها الذین آمنوا» آمده، نازل نکرده است خداوند مگر آن که على در رأس آن قرار دارد.» [31] یعنى تمامى این آیات در ابتدا و قبل از همه در شأن على و مربوط به آن حضرت است.


اطاعت از على (علیه السّلام)

وقتى على (علیه السّلام) امام و پیشواى مردم است و محبوب پیغمبر، و داراى علم لدنّى و الهى، و در اوج طاعت و بندگى قرار دارد، و معیار حق و باطل و ثقل جدا نشدنى از قرآن به حساب مى‌‌آید بر مردم است که از او و هر کس را که او تعیین نموده است اطاعت کنند، و این اطاعت لازم و ضرورى است پیامبر عظیم الشأن درباره اطاعت و پیروى از امیر مؤمنان تعبیرات فوق العاده ارزشمندى دارد که به نمونه‌‌هایى اشاره مى‌‌شود: 

1. سلمان با سندش به فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نقل مى‌‌کند که پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «علیکم بعلىّ بن ابى طالب فانّه مولاکم فاحبّوه، و کبیرکم فاتّبعوه، و عالمکم فاکرموه، و قائدکم الى الجنّة (فعزّزوه) و اذا دعاکم فاجیبوه و اذا امرکم فاطیعوه، احبّوه بحبّى و اکرموه بکرامتى، ماقلت لکم فى علىٍّ الّا ما امرنى به ربّى جلّت عظمته؛ [32] بر شما باد به (همراهى) على بن ابى طالب به راستى او مولا و سرپرست شماست پس او را دوست بدارید، و بزرگ شماست پس از او پیروى کنید و دانشمند شماست پس از او اکرام کنید و پیشواى شما به سوى بهشت است پس او را عزیز دارید، هرگاه شما را (به کارى) دعوت کند اجابت کنید، و اگر دستور داد اطاعت کنید، به خاطر دوستى من او را دوست بدارید و به خاطر بزرگى من او را بزرگ شمارید. (بدانید) من چیزى درباره على به شما نگفتم جز آن‌‌چه خداى بزرگ عظمت به آن امر کرده است.» 

حدیث آن قدر گویا و روشن است که نیاز به هیچ توضیحى ندارد، و به صراحت مى‌‌گوید آن‌‌چه درباره على (علیه السّلام) سفارش شده، تماماً اوامرى است که از سوى خداوند متعال صادر شده است. راستى اگر جامعه اسلامى فقط به همین حدیث عمل مى‌‌کردند، این همه دچار انحراف و اختلاف و انشعاب نمى‌‌شدند. 

2. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) به عمّار فرمود: «یا عمّار! ان رأیت علیّاً قدسلک وادیّاً و سلک النّاس وادیاً غیره فاسلک مع علىّ ودع النّاس انّه لن بدلک على ردى و لن یخرجک من الهدى؛ [33] اى عمّار! اگر دیدى على به راهى مى‌‌رود، و مردم به راهى غیر از او، تو با على حرکت کن، و مردم (دیگر) را رها کن، زیرا على (فقط بر حق هدایت مى‌‌کند و) بر بدى و پستى راهنمایى نمى‌‌‏کند و از هدایت خارج نمى‌‌‏سازد.» 

و با تأسّف باید گفت اکثریت مردم به هر راهى رفتند و سرشان به سنگ خورد، جز راه على را. و فقط گروه قلیلى در طول تاریخ با على و راه على و اهداف و آرمان‌‌هاى على ماندند. 


محبّت به على (علیه السّلام)

یقیناً اطاعت و پیروى بدون محبت و عشق یا ممکن نیست و یا بسیار سخت و طاقت فرساست. 

آن‌‌چه اطاعت و پیروى صددرصد از یک امام و پیشوا را شیرین و سهل و راحت مى‌‌سازد محبّت به آن رهبر است. على (علیه السّلام) از رهبرانى است که در طول تاریخ محبوب بوده است، درباره محبّت به آن حضرت آن قدر روایات فراوانى وجود دارد که یک کتاب قطور خواهد شد.

آن‌‌چه به عنوان حسن ختام بیان مى‌‌شود برخى روایات است از منابع اهل سنّت: 

1. پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) فرمود: «عنوان صحیفة المؤمن حبّ علىّ بن ابیطالب؛ سرلوحه و تیتر نامه کردار مؤمنین دوستى على بن ابى طالب است. هر کس دوست مى‌‌دارد زندگی‌‌اش همانند من (خداپسندانه) باشد و مردنش همانند من و جایگاهش در بهشتى باشد که پروردگارم درختان آن را کاشته باید «دوستدار على» باشد و دوستان على را نیز دوست بدارند، و به پیشوایان پس از من (از فرزندان على) اقتدا نمایند؛ زیرا آنان عترت و ذریه و فرزندان من هستند و از گِل من به وجود آمده‌‌اند، و از طرف خدا رزق و علم داده شده‌‌اند، واى بر تکذیب‌‌کنندگان فضل آن‌‌ها از امّت من، آنانى که صِله من با آن‌‌ها را قطع مى‌‌کنند، و خداوند شفاعتم را به آن‌‌ها نرساند.» [34]

2. جابر از پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) نقل کرده است که پیامبر فرمود: «جبرئیل از طرف خداى عزیز و جلیل ورقه سبزى از یاس را آورد که بر روى آن (با رنگ) سفید نوشته بود: «انّى افترضت محبّة علىّ بن ابى طالب على خلقى عامةً، فبلّغهم ذلک عنّى؛ [35] به راستى من محبت على را بر همه مردم واجب کردم و این را از طرف من (به همه) برسان.» [36]

3. ابو برزه مى‌‌گوید: پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) در حالى که ما نشسته بودیم فرمود: روز قیامت از چهار چیز پرسش مى‌‌شود قبل از آن که کسى قدم از قدم بر دارد:

الف- از عُمر که کجا فانى نموده 

ب- از بدنش که کجا کهنه کرده 

ج- و از مالش که از کجا آمده و کجا مصرف شده است 

د- و عن حبّنا اهل البیت؛ و از دوستى ما اهل بیت پرسش مى‌‌شود.

فقال له عُمَرُ: فما آیة حبّکم من بعدکم؟ قال: فوضع یده على رأس علىّ - و هو الى جانبه - و قال ان حبّى من بعدى حبّ هذا؛ پس عمر به حضرت عرض کرد: نشانه محبّت به شما بعد از شما چیست؟ راوى مى‌‌گوید: پیامبر دست خود را بر سر على ـ در حالى که در کنارش نشسته بود ـ قرار داد و فرمود: به راستى محبّت به من بعد از (مرگ) من محبّت به این (على) است.» [37]

4. مناقب با اسنادش از پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) نقل نموده که آن حضرت فرمود: «یا على! هرگاه بنده‌‌اى  خداى عزیز و جلیل را بندگى کند همانند آن مقدارى که نوح در میان قومش ماند (بیش از هزار سال) و برایش به اندازه کوه اُحد طلا باشد و آن را در راه خدا ببخشد، پس آن را در راه خدا انفاق کند و عمرش به قدرى طولانى شود تا هزار مرتبه با پاى پیاده به حج مشرّف شود سپس در میان (کوه) صفا و مروه مظلومانه شهید گردد، ولى محبّت و ولایت تو را نداشته باشد، اى على! بوى بهشت را استشمام نخواهد کرد و داخل بهشت نخواهد شد.» [38]
و راستى با این نمونه‌‌ها و صدها امثال آن درباره محبّت على 
(علیه السّلام) باز کسى مى‌‌تواند دشمن على باشد جز کسانى که پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله) آن‌‌ها را این‌‌گونه معرّفى نمود: «فانّه لا یبغضک من العرب الّا دعىّ ولا من الانصار الّا یهودى و لا من سایر النّاس الّا شقى؛ (اى على!) براستى تو را دشمن نمى‌‌دارد از عرب مگر کسى که زنازاده باشد و نه از انصار مگر کسى که یهودى باشد، و نه از سایر مردم مگر کسى که شقى باشد.»

 

پی‌‌نوشت‌‌‌ها:

[1] روضة المتقین، ج 13، ص 265. 
[2]  مناقب ابن شهرآشوب، ج 3، ص 268. 
[3] محمد تقى مجلسى، روضة المتقین، ج 13، ص 273. 
[4]  در نقل بحارالانوار دارد، «الرّیاض = با همه درختان» ر ک بحارالانوار، ج 28، ص 197 و بحار ج 35، ص 8 - 9. 
[5] المناقب، الموفق بن احمد الخوارزمى، قم، جامعه مدرسین، چاپ چهارم، ص 32، ابن شاذان، مأة منقبه، قم مدرسة الامام المهدى 
(علیه السّلام)، ص 177، حدیث 99، این حدیث را منابع متعدد اهل سنت مانند، عسقلانى، لسان المیزان، ج 5، ص 62، ذهبى، میزان الاعتدال، ص 467 و ... نقل نموده است. 
[6] المناقب، همان ص 32، حدیث 2؛ فرائد السمطین، ج 1، ص 19، ینابیع المودة، قندوزى باب 56، مناقب السبعون، حدیث 70. 
[7] به نقل از شیخ طوسى، امالى، قم، دارالثقافه، 1416، ص 416، مجلس 14، دیلمى، ارشادالقلوب، انتشارات شریف رضى، 1412 ه.ق، ج 2، ص 363؛ علامه حلّى، شرح تجرید الاعتقاد، جامعه مدرسین قم، ص 221. 
[8] المناقب همان، ص 83، حدیث 70، و ص 311، حدیث 309. 
[9] کنزالعمّال، متقى هندى، بیروت، مؤسسة الرساله، ج 11، ص 622، حدیث 33024. 
[10] همان، روایت 33023. 
[11] المناقب، همان، ص 64. 
[12] همان، ص 69، حدیث 42. 
[13] خصال صدوق، جامعه مدرسین، ج 2، ص 651. 
[14] المناقب، همان، ص 144، روایت 167. 
[15] همان، ص 82، روایت 67، فرائد السمطین، جوینى، ج 1، ص 97، کفایة الطالب، الکرخى ص 332. 
[16] همان، ص 82، روایت 68 ؛ و حلیة الاولیاء، ابى نعیم، ج 1، ص 64. 
[17] المناقب، همان، ص 91، روایت 84، انساب الاشراف، ج 2، ص 124. 
[18] کنزالعمّال، همان، ج 11، ص 605، حدیث 32926. 
[19] المناقب، همان، ص 319، حدیث 322. 
[20] بحارالانوار، داراحیاء التراث العربى، ج 41، ص 21 ذیل روایت 28. 
[21] اشک شفق، ص 182. 
[22] المناقب، ص 326، ح 335. 
[23] همان، ص 85، روایت 84. 
[24] همان، ص 319، حدیث 322. 
[25] ابن کثیر دمشقى، البدایة و النهایة، بیروت، مکتبة المعارف، ج 7، ص‏346. 
[26] المستدرک على الصحیحین، حاکم نیشابورى، بیروت، دارالمعرفه، ج 3، ص 124، ینابیع المودة، سلیمان قندوزى، باب 20، ص 103، تاریخ الخلفاء سیوطى، باب فضائل على 
(علیه السّلام)، ص‏173. 
[27] المستدرک للحاکم همان، ج 3، ص 124، حدیث 61، فرائد السمطین، همان، ج 1، ص 439، ینابیع المودة، همان، باب 20، ص 104، هیثمى، مجمع الزوائد، ج 9، ص 135. 
[28] المناقب، همان، ص 105، روایت 108. 
[29] همان، ص 105، روایت 109. 
[30] خطیب بغدادى، تاریخ بغداد، ج 6، ص 221، شماره 3275؛ ینابیع المودة، همان، باب 42، ص 148؛ تاریخ دمشق، ابن عساکر، ج 2، ص 431. 
[31] المناقب، همان، ص 267، ح 249. 
[32] المناقب، همان، ص 316، حدیث 316؛ فرائد السمطین، ج 1، ص 78. 
[33] کنزالعمال، همان، ج 11، ص 614، روایت 32971. 
[34] تاریخ بغداد، خطیب بغدادى، ج 4، ص 410، و ابونعیم، حلیة الاولیاء، ج 1، ص 86. 
[35]  المناقب، همان، ص 66، روایت 37. 
[36] همان، ص 77، روایت 59. 
[37] المناقب، ص 67، روایت 40؛ خوارزمى مقتل الحسین، ج 1، ص 69، ینابیع الموده، همان ص 252؛ و ج 2، ص 76 ؛ لسان المیزان، ج 5، ص 219 ؛ مودة القربى، شافعى همدانى، چاپ لاهور؛ ص 64 ؛ مناقب ابن مردویه، ص 73.
[38] المناقب، خوارزمى، همان، ص 323، روایت 330.

 

 



[ ۱۳٩۳/٢/٢٢ ] [ ۱٠:۳٤ ‎ق.ظ ] [ معین الحاج ] [ نظر شما () ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

دل‌‌گویه:

بـهوش ايدل كه ميقات است اينجـا

مــحـل نفـى و اثــبـات اسـت ايـنجا

از اينـجا ساز وحدت مى‌‌شود سـاز

از ايــنـجـا مـى‌شـود پـــــرواز آغــاز

بـــگــو لـبــيـــك يـا مـعـبـود لـبـيـــك

مــرا تـنها تـويى مـقـصـود، لـبـيـــك


ايميل مدير وبلاگ
Email Icon by Parstools.com


امکانات وب